MATTHIOLI MEDICI, Anazarbe Medica materia, IAM DENVO AB IPSO AVTORE RECOGNITI, ET LOCIS PLVS. MILLE AVCTI. Adie&is plantarum, & animalium Iconibus, supra priores editiones Nimi Princi desump au Diofcoridis iplius deprauatam lectionemir, Hcrbariamụn in Medicamentariam pertinentibus .r ha reieck AD REM Ex Officina Valgrisiana. MDLXX. Ek willega's POTENTISSIMOQVE DOM IX IS a fummo Deoè terra elle creatm quan Ceipomo, us maris, semper Augusto, MAXIMILIANO fecundo, &c. SACRI ROMANI IMPERII ELECTORIBVS, &c. AVSTRIAE ARCHIDVCIBVS, ETC. ER BAR IAN MEDICINA* ( ut ab ea primum fermonem ex- Ali uerò ab Apolline putantes, præterquama Bijs immortalibus. Non enim fieri posle censentucho Herbariz Me mo ipfe abditas stirpium naturas facultatesque inuestigare, ac perfoecias habere quiuerit, cucina orije duida. nifi prius à maximo omnium opifice hasce dotes fucrit edoctus. Nanque(ur Plinius iniquit) fiquis id ab homine excogitarepossen-dat,ingratè Deorum numen intelligit . Atqui non desunt probatiffimi autores, qui reiectis Poetarum figmentis, &alioruin, fabuloso lisic historijs de Herbarix Medicinæ inuentoribus scribentium,certò credunt, allatis rum testimonijs, tum efficacisfirrorrationibus, omnium creatorem Deum, Cecintaiviaxinum, plantarum, & cæterarum rerum omnium, quas terra procreat, & alii, culcareş Adx,primo humani generis propagatori indicasse, eique illarum cognitionem infudiffe, fimulatq; illiè limo terræ conformato uitæ lumen inspirauit. Quod autem admiranda Medicinæ fecreta, quæ non folum in herbis, &arboribus sed in omnibus rebus,quæ in uniuer sohabentur orbe, in humani generis ufum creata fuerint, apertiffimè teftatur in facris literis moralis, ac uerè diuinus šile philofophus Iesus Syrach: quippe qui scribit Medicinam rum omnium scientiain in Adam infuderit ab initio Deus;facilè quidem conijcere quiique auta ad un potcft ex Mofaicismonumentis libro primo Geneseos. Erens cum parentibus primis concier no tris potestarem dederit ipfe Deus, ue dominarentur uoluc ; frugiferæ funt,omnesa; fructifera fætu prædicas arbores, semenoj parientes, quibus moniam uobis uti liceat, Beftijs autem omnibus terreftribus, cxreriso; aolucrita yux cunqueuitali spiritu animara mouentur, his omnem herbarum uiriditatem ad kizalendum tibuo. Hinc itaque(inquam conijciendum est, quodcum Deus tam immensis mune ribus hominem ornauerit, haudquaquam prætermifidie illubi, quin omnium rerum uires, achaturan hominem ipfum,unotantum fpiritus dieiniaffatu docuerit. Nihil enim à quoquinxitimaretur preciofiflimum quantumuis donum, nisi fcirent in quem usum sibi effet futurum * Cùm autem Deiopera omnia omni prorfus defectu carcant , aliter sanè nobis cenlendum non est, quòd certiores sumus ipsum Deum haud unquam latuiffe, humanum genus, tot,tantisq; subijci debere malis, quibus tollendis,ac mulcendis (ut pium decet pz rem) nunquam prætermiferisz egin homines auxilia, ac remedia docuiffet, quæ plantis ineffent, ipfius tantum hominis aula procreatis, ut nó desperaret in affictionibus, quæ in morbis atrocissimis prouendunt. In quibus ingenti solacio afficimur, ubi medicameratorum auxilia præfentia effe uidimus = Ab Adamo omnium paréte fubfequutam ætatem uolunt rerum omnium eatitiam habuiffe, ac subinde industria adaucta , rem altius, diligetiusque exquirere cupilie: ita, ut hinc primùm reiberbariæ plurimum cognitionis acornamenti acceperit. Quodcùm pofteaanimaduertiffent fapientes, nouiffenro; maximain huiusce faciuatis elle præftantiam,acutilitatem, eius uoluptate capri, ipfi quoq; rei herbariz;& ceteris, de quibus ars medica tractaținueitigandis, ac cognoscendis, studium impen runt. Atqui non tantum mira coruin cura fuit, in his quæ saru blandiuntur, aut in SPO ucniunt, fed culmina quoq; montium inuia,&folituernes abcitas, omnesque terræ ibras scrutari,inuenere,quid quæq; radix polleret,ad quosú. sherbarum folia pertinerét, etiam quadrupedum pabulo intacta, ad falutis ufur texes, quibus quantü illis debea mus, non equidera facilè dixerim, cum tanti benencij præmium, dio prorsus thesauro Primi herba- compenfari pofsit. De herbis autem primus omniú,quos memorianourt , Orpheus accucum scripso. ratissimè scripsit,apud Græcos, & poft eum Mufæus, ac Helic is ab Aegyptijs (ut narrat antiquitas) edocti. Ab his Pythagoras sapientia clarus, primus uolumina de Plantarum facultatibus compofuit, Apollini, Aesculapioque omnia accepta referens. Composuit & Democritus uoluminade plantis, Perlide, Arabia, Aethiopia,& Aegypto prius peragratis. Hoc quoq; sequuti fuorelij nobilitare,aciucúdicate huiusce diuinæ facultatis allecti:quinetiam studio juuanda gritätisná dedicarunt fe uarijs uitæ periculis committere, dum irulras ignotas, afperas, peragrarcat regiones, es ueram, legitimamq; medicamétorum cognitioné consequens, Incér hosreperio fuilfe Hippocratem, Crateuā, Aristotelem, Theophraftū, Dioclet Fredriftiū, Pamphilum,Manria, Herophilum, Diofcoride, Galenum, Plinium,&alios quazeimos, quorum nomina, nelongioruidear, quàmpar sit, lubens prætereo. Cæterùm quod plantarum peritia, aur inuentio, præter eam, quam maximā affert uoluptatem,utilitatem quoque,gloriam, & laude; pariat sempiternam, nouerunt nó tantùm uniuerfi orbis sapientes,di gentissimi rerumsdagatores,fed summi eriam, ac poPriscorú Re- tentissimi Reges: quippe illorü claritatem, quæ hindpotissimú ortum habuerat admirari, parang ini planirati in hac antiquissima facultate summur.iplendoreih, singularemás præftantiâ effe, tancione mitum tum pcij,ac ftudij ad eam percipiendā,& illustranda contulerunt,ut eorú pleriq; de Plan tarum historia,& uiribus libros condiderint,nonnulli generosa antidota cóposuerint,ut ita suæ,&aliorum mortalium uitæ,usuio; consulerent. A "jyėtsi ex rebus cófilio, & armis præclarè geitis, fe illustres reddidiffent,cùm tamé illustrior seffcise poffecernerent, fi clariffimam stirpium facultatem ipsi quoq; suo essent studio profequuti, è remotissimis terraru regionibus raras,nobilesą; plantas ingéti sumptu,& labore conquisitas,ad se transferri curarunt, ut certam, ac ueram earum historia describerent. Neq; illos certè hoclatuit, quòd Si hac in re studiosè diutius uerfati, egregium quicquã innenissent,aut scriptis tradidiflent, fuum nomen esset nullis non feculis celebre duraturum:quandoquidem herbe, quæ fingulis annis reuiuiscunt, repululant,& reuirescunt, eos perpetuain hominum memoriā reuocant, qui illas inuenerunt, uel deipfarum historia, & uiribus aliquid pofteritatis memori prodiderunt. Gentianam herbam ubiq;fcriproribus commendatam à Gentio Illyriorum Rege inuentam, &abcoappellationem mutuatam effe, illi uerò claritatem,& iminortalitatě tribuiffe,plures funt, qui fcribant aurores. Similiter Lyfimachus Macedoniæ Rex Lysimachiain (ur Pliniuscit auror) inuenit, & ex fe nominavit, ob hancperpetuis laudibus celecris. Scordiumitem Mithridaré PontiRegem nominis æterni commendat. Clymenos prererea herba Clymeno Regiinuentori suo, euphorbium lubæ Mauriranorum, Telephium Telepho Miliz Regibus Echiurn,& Anchufa Alcibiadi Athenienfium Duci,famam largiunturæternam. Hinc etiam clarent Attalus Pergami, & Euax Arabum Reges. Sia quidem hic de simplicium medicamentorum qvibus ad Neronem Imperatorem multa cofcripfit: ille uerò dum plura aduerfus uenena, & animalium uirus eiaculantiumicus.conficeret antidota, plurimum laboris infumpsit, ut legitimas nanciscereturplátas. His accedunt Archelaus Cappadocie, Massiniffa Numidiæ,& Agamemnon Argiuorum Rex,quorú nomina nulla penitus uerustare extingui poterunt,ob eam,quam in cognoscendis prodendisque ftirpibus,curam,diligentiamớ; adhibuerunt. Omittam Philometera, Hieronem, & |